जाडोमा हिँड्ने सही समय कुन हो ?

१० पुष, काठमाडौँ । अहिलेको व्यस्त अनि भागदौडयुक्त जीवनमा स्वास्थ्यको ख्याल राख्नु अत्यन्तै जरुरी भएको छ। मोबाइल फोन, स्क्रिन र बसेर काम गर्ने बानीले शरीरलाई सुस्त बनाएको छ। यी सबै समस्याको एउटा सरल र प्रभावकारी समाधान हो–हिँड्नु।

आयुर्वेदले पनि हिँड्नुलाई स्वास्थ्यको लागि महत्त्वपूर्ण मान्दछ । विज्ञानले त झन् यसलाई स्वास्थ्यको जग मान्दछ। हिँडाइले तौल सन्तुलन त गर्छ नै मुटु, फोक्सो, मांसपेशी र दिमागलाई पनि स्वस्थ राख्छ। तर जब जाडो आउँछ र ठिहिर्‍याउने चिसो सुरु हुन्छ धेरैको मनमा एउटै प्रश्न उठ्छ–जाडोमा हिँड्ने सही समय के हो ?

आयुर्वेदका अनुसार, जाडोले कफ दोष बढाउँछ। यस समयमा शरीर भारी, सुस्त र अल्छी महसुस हुन्छ। यदि यस समयमा राम्रोसँग हिँड्न सकिएन भने, तौल बढ्ने, शरीर अररो हुने, चिसो लाग्ने र पाचनसम्बन्धि समस्याहरू बढ्न सक्छन्। शरीरले चिसोमा आफूलाई न्यानो राख्न बढी ऊर्जा खर्च गर्छ। त्यसैले, हिँडाइले क्यालोरीहरू छिटो जलाउन मद्दत गर्छ र बोसो जम्मा हुन कम गर्छ। त्यसोभए जाडोमा हिँड्ने सही समय कुन हो त ?

जाडोमा हिँड्ने सबैभन्दा राम्रो समय बिहान ८ देखि ११ बजेको बीच मानिन्छ। सूर्योदय पछि, जब घाम लाग्छ, शरीर न्यानो हुन्छ र कफ दोष बिस्तारै सन्तुलित हुन्छ भनी आयुर्वेदले बताउँछ। सूर्यको प्रकाशबाट प्राप्त हुने प्राकृतिक भिटामिन डीले हड्डीहरूलाई बलियो बनाउँछ र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ।

खाली पेट

बिहान खाली पेटमा हल्का हिँड्नु फाइदाजनक मानिन्छ, तर यो सबैको लागि होइन। आयुर्वेदका अनुसार कमजोर पाचन भएका वा चक्कर लाग्ने, कमजोरी हुने वा कम रक्तचापबाट पीडित व्यक्तिहरूले खाली पेटमा हिँड्नु हुन्न । त्यस्ता व्यक्तिहरूले हिँड्नु अघि मनतातो पानी वा केही फलफूल खानुपर्छ। शरीरलाई बढी परिश्रम गराउनुको सट्टा हार्मोनल सन्तुलन कायम राख्न बिस्तारै सक्रिय हुनु राम्रो हुन्छ भनी विज्ञानले बताउँछ।

साँझको समय

कुनै कारणले बिहान हिड्न सम्भव नभए साँझ ४ देखि ५:३० बजेको बीचमा हिँड्नु पनि राम्रो मानिन्छ। आयुर्वेदले पाचनका लागि साँझको हल्का हिँडाइ फाइदाजनक रहेको बताउँछ। यसले दिनभरि खाएको खानाको उचित पाचन सुनिश्चित गर्दछ र रातमा भारीपनबाट बचाउँछ। विज्ञानका अनुसार, साँझको पैदल यात्राले तनाव कम गर्छ, रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्छ र राम्रो निद्रालाई बढवा दिन्छ। चिसो मौसममा, शरीरको तापक्रम कायम राख्न साँझको पैदल यात्रा गर्दा न्यानो लुगा लगाउनु महत्त्वपूर्ण छ।

कति लामो समयसम्म हिँड्ने

कति लामो समयसम्म हिँड्ने भन्ने कुरा आउँदा, आयुर्वेदले पसिना आउने तर थकान नभई लामो समयसम्म हिँड्न भन्छ । सामान्यतया, शरीरको लागि ४० देखि ४५ मिनेटको पैदल यात्रा पर्याप्त मानिन्छ। विज्ञानले दैनिक लगभग ८,००० देखि १०,००० पाइला हिँड्नु, राम्रो भन्छ । यो हिँडाइले मुटु स्वस्थ राख्न र तौल कायम राख्न मद्दत गर्छ। धेरै छिटो हिँड्नु भन्दा मध्यम गतिमा हिँड्नु बढी फाइदाजनक हुन्छ।