के तपाईँ राति पिसाब फेर्न बारम्बार उठ्नुहुन्छ ?

१३ साउन, काठमाडाैँ । प्रायः मानिसहरू राति शौचालय जान बारम्बार उठ्छन् । तर के तपाईँलाई थाहा छ कि राति पिसाब फेर्न बारम्बार उठ्नु अत्यधिक पानी पिउनुको सङ्केत मात्र होइन, यो धेरै स्वास्थ्य समस्याहरूको कारण पनि हुन सक्छ । राति बारम्बार पिसाब आउनु अर्को अन्तर्निहित चिकित्सा अवस्थाको सङ्केत पनि हुन सक्छ ।

चिकित्सा भाषामा, राति बारम्बार पिसाब फेर्ने यो समस्यालाई ’नोक्टुरिया’ भनिन्छ । यदि तपाईँलाई धेरै दिनदेखि यस्तो भइरहेको छ भने, यसलाई हल्का रूपमा नलिनुहोस् । आजको यस लेखमा हामी पिसाब फेर्न बारम्बार उठ्नुको कारणबारे कुराकानी गर्नेछौं ।

१. यूटीआई
मूत्र नलीको संक्रमण (यूटीआई) राति बारम्बार पिसाब आउनुको प्रमुख कारण हो । जब ब्याक्टेरिया हाम्रो पिसाब नलीमा फैलिन्छ, तिनीहरूले सुन्निने र जलन निम्त्याउँछन् । यसले पेटमा धेरै पिसाब नभए पनि, शौचालय जाने इच्छा हुन्छ ।

२. मधुमेह
यदि तपाईँलाई अचानक रातमा बारम्बार शौचालय जानुपर्‍यो भने यो मधुमेहको प्रारम्भिक सङ्केत हुन सक्छ । जब रगतमा चिनीको मात्रा बढ्छ, हाम्रो मिर्गौलाले शरीरबाट अतिरिक्त चिनी हटाउन कडा परिश्रम गर्छ । यसले बारम्बार तिर्खा लाग्ने, पानीको मात्रा बढ्ने र बारम्बार पिसाब लाग्ने गर्छ ।

३. प्रोस्टेट बढ्नु
यो समस्या सामान्यतया ५० वर्षभन्दा माथिका पुरुषहरूमा देखिन्छ । पुरुषहरूको शरीरमा प्रोस्टेट भनिने सानो ग्रन्थि हुन्छ । उमेरसँगै मिर्गौलाको आकार बढ्दै जाँदा, तिनीहरूले मूत्र मार्गमा दबाब दिन्छन् । यो दबाबले एकै बसाइमा मूत्राशय पूर्ण रूपमा खाली हुनबाट रोक्न सक्छ । यसैले हामीलाई बारम्बार शौचालय जानु पर्छ ।

४. मूत्राशय अति सक्रिय हुनु
केही मानिसहरूको मूत्राशय, पिसाब सङ्कलन थैली, अति सक्रिय हुन्छ। यसलाई चिकित्सकीय रूपमा अति सक्रिय मूत्राशय भनिन्छ । थोरै मात्रामा पिसाब जम्मा हुने बित्तिकै मस्तिष्कलाई शौचालय गइहाल्नु पर्ने सन्देश जान्छ ।

५. मिर्गौला
मिर्गौलाको प्राथमिक काम हाम्रो शरीरको फोहोर सफा गर्नु र पिसाब उत्पादन गर्नु हो । यदि मिर्गौलाले काम गरिरहेको छैन वा कमजोरी विकास भएको छ भने, तिनीहरूले पिसाबको प्रवाहलाई राम्ररी नियन्त्रण गर्न सक्दैनन् । यसले बारम्बार राती भ्रमणको समस्यालाई पनि उल्लेखनीय रूपमा बढाउन सक्छ ।

कहिले भेट्नुपर्छ डाक्टरलाई ?