म्याराडोनाको विरासत कि मेस्सीको नयाँ अध्याय? २१ वर्षपछि अर्जेन्टिना–इंग्ल्यान्डको महाभिडन्त!

३० असार, काठमाडौँ । विश्व फुटबलमा अर्जेन्टिना र इंग्ल्यान्ड केवल दुई प्रतिस्पर्धी टोली मात्र होइनन् । यी दुई राष्ट्रबीचको प्रतिस्पर्धासँग चार दशकभन्दा लामो इतिहास जोडिएको छ ।

डिएगो म्याराडोनाको विरासत, फकल्यान्ड युद्ध, विश्वकपका अविस्मरणीय क्षण र आधुनिक फुटबलका महान् खेलाडी लियोनल मेस्सीको इंग्ल्यान्डविरुद्धको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय भिडन्तले यस खेललाई अझ विशेष बनाएको छ।

एकातिर मेस्सी आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय करियरको अर्को ऐतिहासिक अध्याय लेख्दै अर्जेन्टिनालाई लगातार दोस्रो विश्वकप उपाधिनजिक पुर्‍याउने लक्ष्यमा छन् भने अर्कोतर्फ इंग्ल्यान्ड विगतका हारको इतिहास भुलेर नयाँ पुस्तासँग विश्व फुटबलको शिखरमा पुग्ने सपना बोकेर मैदान उत्रँदै छ। यही कारण विश्वभरका करोडौं फुटबल समर्थकको ध्यान अहिले यही खेलमा केन्द्रित छ।

यो खेलले विश्वकप फाइनल पुग्ने टोली मात्र तय गर्ने छैन, अर्जेन्टिना–इंग्ल्यान्ड प्रतिद्वन्द्विताको इतिहासमा अर्को अविस्मरणीय अध्याय पनि थप्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपाली समयअनुसार शुक्रबार बिहान १२ः४५ बजे हुने फिफा विश्वकप २०२६ को सेमिफाइनलमा अर्जेन्टिना र इंग्ल्यान्ड आमनेसामने हुँदै छन्। विश्व फुटबलका दुई परम्परागत शक्तिबीचको यो प्रतिस्पर्धा प्रतियोगिताकै सबैभन्दा प्रतीक्षित खेलमध्ये एक मानिएको छ।

यो खेललाई अझ विशेष बनाउने अर्को कारण अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सी हुन्। झन्डै दुई दशक लामो अन्तर्राष्ट्रिय करियरमा विश्वका अधिकांश शीर्ष टोलीविरुद्ध खेलिसकेका मेस्सी पहिलोपटक इंग्ल्यान्डको राष्ट्रिय टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न लागेका छन्।

स्विट्जरल्यान्डलाई क्वार्टरफाइनलमा ३–१ ले पराजित गर्दै अर्जेन्टिनाले अन्तिम चारमा स्थान सुरक्षित गरेको थियो। त्यसपछि मेस्सीले इंग्ल्यान्डविरुद्ध खेल्नु आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय करियरकै विशेष क्षणमध्ये एक हुने बताएका थिए।

‘इंग्ल्यान्ड विश्व फुटबलको गौरवशाली इतिहास बोकेको टोली हो। उनीहरूसँग विश्वकपको सेमिफाइनल खेल्नु कुनै पनि खेलाडीका लागि ठूलो अवसर हो,’ उनले भने, ‘मैले ब्राजिल, जर्मनी, फ्रान्स, स्पेन, इटाली, नेदरल्यान्ड्स, पोर्चुगललगायत धेरै बलिया टोलीसँग खेलेँ, तर इंग्ल्यान्डसँग कहिल्यै खेल्ने अवसर मिलेन। त्यसैले यो खेल मेरा लागि निकै विशेष छ।’

मेस्सीले विगतका ऐतिहासिक घटनाले अहिलेको खेलमा कुनै प्रभाव नपार्ने पनि स्पष्ट पारे।

‘हामी इतिहासको सम्मान गर्छौं, तर मैदानमा वर्तमानले मात्रै अर्थ राख्छ। सेमिफाइनलमा पुग्ने सबै टोली बलिया हुन्छन्, त्यसैले हामी आफ्नो खेलमा केन्द्रित हुनेछौं,’ उनले भने।

फकल्यान्ड युद्धपछि चुलिएको फुटबल प्रतिद्वन्द्विता

सन् १९८२ मा दक्षिण एटलान्टिकस्थित फकल्यान्ड (अर्जेन्टिनाले माल्भिनास भन्ने) टापुको स्वामित्वलाई लिएर अर्जेन्टिना र बेलायतबीच युद्ध भएको थियो। करिब १० साता चलेको युद्धमा सयौं सैनिकको ज्यान गएको थियो। अन्ततः बेलायतले टापुमाथिको नियन्त्रण कायम राख्यो।

युद्ध समाप्त भएको चार वर्षपछि मेक्सिकोमा आयोजित विश्वकपको क्वार्टरफाइनलमा अर्जेन्टिना र इंग्ल्यान्ड आमनेसामने भए। त्यो खेललाई फुटबलभन्दा बढी दुई राष्ट्रबीचको भावनात्मक प्रतिस्पर्धाका रूपमा हेरिएको थियो।

त्यही खेलमा डिएगो म्याराडोनाले विश्व फुटबल इतिहासकै दुई चर्चित गोल गरे। पहिलो गोल उनले हातले बल छोएर गरेका थिए, जसलाई पछि ‘ह्यान्ड अफ गड’ नाम दिइयो। दोस्रो गोलमा उनले पाँच इंग्लिस खेलाडीलाई छलाउँदै गोल गरेका थिए, जसलाई फिफाले पछि ‘गोल अफ द सेन्चुरी’ (शताब्दीकै उत्कृष्ट गोल) का रूपमा मान्यता दिएको थियो। अर्जेन्टिनाले त्यो खेल २–१ ले जित्दै अन्ततः विश्वकप उपाधि उचालेको थियो।

१९९८ : बेकह्यामको रातो कार्ड

फ्रान्समा आयोजित विश्वकप १९९८ मा यी दुई टोली फेरि आमनेसामने भए। खेल २–२ को बराबरीमा सकिएपछि पेनाल्टी सुटआउटमा अर्जेन्टिनाले जित हात पार्‍यो।

त्यो खेलको सबैभन्दा चर्चित घटना इंग्ल्यान्डका युवा कप्तान डेभिड बेकह्यामले डिएगो सिमियोनेलाई हल्का लात हानेपछि रातो कार्ड पाउनु थियो।

त्यस घटनापछि बेकह्याम इंग्ल्यान्ड फर्किंदा व्यापक आलोचनाको सिकार बने। धेरै समर्थकले उनलाई टोलीको हारको मुख्य दोषी ठहर गरेका थिए।

२००२ मा इंग्ल्यान्डको बदला

जापान–दक्षिण कोरियामा आयोजित विश्वकप २००२ मा अर्जेन्टिना र इंग्ल्यान्ड फेरि समूह चरणमा भिडे। यसपटक इंग्ल्यान्डले डेभिड बेकह्यामको पेनाल्टी गोलमा १–० को जित निकाल्यो।

चार वर्षअघिको हारको बदला लिँदै इंग्ल्यान्डले अर्जेन्टिनालाई पराजित गर्‍यो। त्यस विश्वकपमा अर्जेन्टिना समूह चरणबाटै बाहिरियो। त्यसयता विश्वकपमा यी दुई टोलीको भेट भएको थिएन।

म्याराडोनाबाट मेस्सीसम्म

डिएगो म्याराडोनापछि अर्जेन्टिनी फुटबलको सबैभन्दा ठूलो नाम लियोनल मेस्सी हुन्।

लामो समयसम्म क्लबस्तरमा असाधारण सफलता पाए पनि अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जित्न नसकेको भन्दै मेस्सी आलोचित भएका थिए। उनले सन् २०१४ को विश्वकप फाइनल गुमाए। त्यसपछि लगातार दुई कोपा अमेरिका फाइनलमा चिलीसँग पराजित भए।

तर सन् २०२१ मा कोपा अमेरिका जितेपछि परिस्थिति बदलियो। त्यसपछि उनले २०२२ को विश्वकप जित्दै अर्जेन्टिनालाई नयाँ स्वर्णयुगमा पुर्‍याए।

अहिले उनी लगातार दोस्रो विश्वकप उपाधि जित्ने अभियानमा छन्। यदि अर्जेन्टिना पुनः विश्वविजेता बन्न सफल भयो भने मेस्सी इतिहासकै महान् फुटबल खेलाडीमध्ये एकका रूपमा आफ्नो विरासतलाई अझ मजबुत बनाउनेछन्।

२१ वर्षसम्म किन भएन अर्जेन्टिना–इंग्ल्यान्ड भेट ?

सन् २००५ मा अर्जेन्टिनाका लागि डेब्यु गरेदेखि मेस्सीले १९० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलिसकेका छन्। छ वटा विश्वकप, सात कोपा अमेरिका र थुप्रै मैत्रीपूर्ण खेल खेल्दा पनि उनले इंग्ल्यान्डविरुद्ध एक मिनेट पनि खेल्न पाएका थिएनन्।

अगस्ट २००५ मा हंगेरीविरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलबाट उनले राष्ट्रिय टोलीमा डेब्यु गरेका थिए। तर मैदान प्रवेश गरेको केही सेकेन्डमै रातो कार्ड पाएपछि निलम्बनमा परेका कारण त्यसपछि तय भएको अर्जेन्टिना–इंग्ल्यान्ड मैत्रीपूर्ण खेल गुमाउनुपरेको थियो।

त्यसपछि विभिन्न प्रतियोगितामा दुवै टोलीको बाटो जुधेन। कोपा अमेरिकामा युरोपेली टोली सहभागी हुँदैनन्। विश्वकपमा कहिले फरक समूह, कहिले फरक नकआउट मार्ग र कहिले कुनै एक टोली समयअघि नै बाहिरिएका कारण भेट सम्भव भएन।

झन्डै २१ वर्षपछि विश्वकपको सेमिफाइनलमा मात्र त्यो बहुप्रतीक्षित क्षण आएको हो।